Skip to main content

Ինտերնետ հասարակության Հայաստան հատված

WSIS+20-ը վերահաստատել է՝ ինտերնետի կառավարումը պետք է հիմնված լինի բազմաշահառու մոդելի վրա

Բազմաշահառու կառավարման սկզբունքն է համարվում ինտերնետի կայունության հիմքը, որը պետությունները վերահաստատել են WSIS+20-ում՝ խուսափելու համար համացանցը տարբեր կանոններով գործող «թվային բլոկների» մասնատելու հեռանկարից։ Նպատակը մեկ, գլոբալ և փոխկապակցված ինտերնետի պահպանումն ու զարգացումն է։

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան անցած տարեվերջին ընդունեց WSIS+20 եզրափակիչ փաստաթուղթը՝ ամփոփելով «Տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային գագաթնաժողովի» 20-ամյա գործընթացը։ Փաստաթուղթը գլոբալ վերագնահատումն է ինտերնետի կառավարման ուղիների և առաջիկա տարիների համար դրանց ընտրությունը։

WSIS գործընթացը սկսվել էր 2003-ին ձևավորելու տեղեկատվական հասարակության զարգացման համաշխարհային մոտեցումները։ 20 տարի անց պետությունները, միջազգային կազմակերպությունները և տեխնիկական համայնքը փորձել են գնահատել՝ արդյոք ինտերնետը շարունակում է մնալ բաց, միասնական և հասանելի բոլորի համար։

Արդյունքում  վերահաստվել է մի կարևոր սկզբունք․ ինտերնետը համաշխարհային ընդհանուր ռեսուրս է, և դրա կառավարումը պետք է հիմնված լինի բազմաշահառու մոդելի վրա։ Ինչը նշանակում է, որ պետությունների կառավարություններից բացի ինտերնետի կառավարման գործընթացի մասնակց պետք է լինեն նաև տեխնիկական կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի, քաղաքացիական հասարակության և ակադեմիական համայնքի ներկայացուցիչներ։

Եզրափակչ փաստաթուղթը նաև ընդգծում է թվային բաժանման խնդիրը․ աշխարհում դեռևս միլիարդավոր մարդիկ չունեն կայուն և մատչելի ինտերնետ հասանելիություն։ Հետևաբար, ինտերնետի կառավարման հարցը միայն տեխնիկական չէ․ այն առնչվում է կրթությանը, տնտեսությանը, մարդու իրավունքներին և զարգացման հնարավորություններին։

WSIS+20-ը դիտարկվում է որպես նոր փուլ թվային համագործակցության մեջ։ Այն կարող է ձևավորել քաղաքական և ինստիտուցիոնալ շրջանակը առաջիկա տարիների համար՝ ազդելով թե՛ գլոբալ ինտերնետ կառավարման մեխանիզմների, թե՛ առանձին երկրների քաղաքականությունների վրա։

Հայաստանի համար այս գործընթացը նույնպես նշանակալի է։ Որպես գլոբալ ինտերնետային ենթակառուցվածքի մաս՝ երկիրը նաև ի դեմս .am և .հայ դոմենների կառավարիչ «Ինտերնետ հանրություն» ՀԿ-ի ներգրավված է նույն կառավարման սկզբունքներում և որոշումներում, որոնք ընդունվում են միջազգային հարթակներում։

WSIS+20-ի արդյունքներն, ըստ էության, պատասխան են մեկ առանցքային հարցի․ արդյո՞ք ինտերնետը կշարունակի մնալ բաց և միասնական համաշխարհային հարթակ, թե՞ կմտնի նոր՝ ավելի կարգավորվող և մասնատված փուլ։ ՄԱԿ-ի վերջին որոշումը հստակ ազդակ է տալիս՝ պահպանել համագործակցային, բազմաշահառու և գլոբալ մոտեցումը։

Facebook
Twitter
LinkedIn
Գլխավոր_result
ԱԲ համակարգերը պետք է լինեն թափանցիկ, բացատրելի և տվյալների որակին համապատասխան
Գլխավոր_result
Արհեստական բանականությունից մինչև թվային վստահություն․ քննարկվել են ինտերնետի զարգացման մարտահրավերները
ArmIGF պատմություն_result
Ինտերնետի ապագան՝ համագործակցության միջոցով․ IGF-ը միավորում է բոլորին
6F424482-5FD8-4C19-8D53-0986BCF02418_result
Բազմաշահառու կառավարում․ ովքեր և ինչպես են որոշում ինտերնետի ապագան
9C7C472F-0B7D-496C-A467-E20BB5B482D3_result
Միասնական և կապակցված ինտերնետ․ համաշխարհային կապից մինչև Հայաստանի թվային հնարավորություններ
Էլեկտրամատակարարում_20261028_155359_0000_result
Կրիտիկական ենթակառուցվածքներ. համակարգերի դիմակայությունն ու ազգային անվտանգությունը
1000017746_result
Թվային տվյալների պաշտպանությունը՝ ծածկագրում
Untitled design_result
Քննարկում Եվրոպական խորհրդարանում. թվային ինքնիշխանությունը չպետք է դառնա մեկուսացում
1000017640_result
Ծածկագրման միջազգային օր․ անվտանգությունը սկսվում է տվյալների պաշտպանությունից
1000017109_result
Համայնքներում ստեղծվում են ժամանակակից ինտերնետ հասանելիության կենտրոններ
Subscribe for our newsletter.