Skip to main content

Ինտերնետ հասարակության Հայաստան հատված

WSIS+20-ը վերահաստատել է՝ ինտերնետի կառավարումը պետք է հիմնված լինի բազմաշահառու մոդելի վրա

Բազմաշահառու կառավարման սկզբունքն է համարվում ինտերնետի կայունության հիմքը, որը պետությունները վերահաստատել են WSIS+20-ում՝ խուսափելու համար համացանցը տարբեր կանոններով գործող «թվային բլոկների» մասնատելու հեռանկարից։ Նպատակը մեկ, գլոբալ և փոխկապակցված ինտերնետի պահպանումն ու զարգացումն է։

ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան անցած տարեվերջին ընդունեց WSIS+20 եզրափակիչ փաստաթուղթը՝ ամփոփելով «Տեղեկատվական հասարակության համաշխարհային գագաթնաժողովի» 20-ամյա գործընթացը։ Փաստաթուղթը գլոբալ վերագնահատումն է ինտերնետի կառավարման ուղիների և առաջիկա տարիների համար դրանց ընտրությունը։

WSIS գործընթացը սկսվել էր 2003-ին ձևավորելու տեղեկատվական հասարակության զարգացման համաշխարհային մոտեցումները։ 20 տարի անց պետությունները, միջազգային կազմակերպությունները և տեխնիկական համայնքը փորձել են գնահատել՝ արդյոք ինտերնետը շարունակում է մնալ բաց, միասնական և հասանելի բոլորի համար։

Արդյունքում  վերահաստվել է մի կարևոր սկզբունք․ ինտերնետը համաշխարհային ընդհանուր ռեսուրս է, և դրա կառավարումը պետք է հիմնված լինի բազմաշահառու մոդելի վրա։ Ինչը նշանակում է, որ պետությունների կառավարություններից բացի ինտերնետի կառավարման գործընթացի մասնակց պետք է լինեն նաև տեխնիկական կազմակերպությունների, մասնավոր հատվածի, քաղաքացիական հասարակության և ակադեմիական համայնքի ներկայացուցիչներ։

Եզրափակչ փաստաթուղթը նաև ընդգծում է թվային բաժանման խնդիրը․ աշխարհում դեռևս միլիարդավոր մարդիկ չունեն կայուն և մատչելի ինտերնետ հասանելիություն։ Հետևաբար, ինտերնետի կառավարման հարցը միայն տեխնիկական չէ․ այն առնչվում է կրթությանը, տնտեսությանը, մարդու իրավունքներին և զարգացման հնարավորություններին։

WSIS+20-ը դիտարկվում է որպես նոր փուլ թվային համագործակցության մեջ։ Այն կարող է ձևավորել քաղաքական և ինստիտուցիոնալ շրջանակը առաջիկա տարիների համար՝ ազդելով թե՛ գլոբալ ինտերնետ կառավարման մեխանիզմների, թե՛ առանձին երկրների քաղաքականությունների վրա։

Հայաստանի համար այս գործընթացը նույնպես նշանակալի է։ Որպես գլոբալ ինտերնետային ենթակառուցվածքի մաս՝ երկիրը նաև ի դեմս .am և .հայ դոմենների կառավարիչ «Ինտերնետ հանրություն» ՀԿ-ի ներգրավված է նույն կառավարման սկզբունքներում և որոշումներում, որոնք ընդունվում են միջազգային հարթակներում։

WSIS+20-ի արդյունքներն, ըստ էության, պատասխան են մեկ առանցքային հարցի․ արդյո՞ք ինտերնետը կշարունակի մնալ բաց և միասնական համաշխարհային հարթակ, թե՞ կմտնի նոր՝ ավելի կարգավորվող և մասնատված փուլ։ ՄԱԿ-ի վերջին որոշումը հստակ ազդակ է տալիս՝ պահպանել համագործակցային, բազմաշահառու և գլոբալ մոտեցումը։

Facebook
Twitter
LinkedIn
_result
Հայաստանի թվային ներառման ծրագիրը՝ Internet Society-ի լավագույն համայնքային նախաձեռնությունների շարքում
 Զարգարյան
Գրադարանների թվային զարգացման նախագիծը ներկայցվեց գլոբալ «Ինտերնետ հասարակության» եվրոպական տարածաշրջանի առցանց հանդիպմանը
_result
Համացանցում՝ ավելի վստահ․ ավարտվեց 60+ տարիքի անձանց թվային հմտությունների զարգացման դասընթացը
internet-peering_result
Գլոբալ ISOC. նոր «peering» մոդելները կարող են խոցելի դարձնել ինտերնետի դիմակայունությունը
ixp_result
IXP-ները՝ ինտերնետի արագության, կայունության և մատչելիության հիմքում
_result
Ավագ սերունդը բացահայտում է թվային աշխարհը․ մեկնարկել է 60+ տարիքի անձաց նոր դասընթաց
{8BB2E128-5C76-4006-A656-347AE6A8E7A6}_result
Հոր և դստեր «Փոքր ու մեծ զրույցները»՝ «Չտեսնված» փոդքասթի չորրորդ էպիզոդում
{4241E7DE-9BE5-478B-A9FF-1B50A11EC916}_result
Տեխնոլոգիանե՞ր, թե՞ Բրայլյան համակարգ. «Չտեսնված» փոդքասթի երրորդ էպիզոդը
visual-2_result
«Չտեսնված» փոդքասթ. փակ աչքերով խաղը՝ շոուդաունը և կույրերի բաց հնարավորությունները
_result
AI-ը չի փոխարինում, այլ մասնագիտական զարգացման նոր ուղիներ է բացում. Girls in ICT 2026
Subscribe for our newsletter.